Aziz kardeşim,

İlahî adalet (teodise) sorunu, kelamın kadim sorunudur. Takdir edersiniz ki bu zaman bu sorunu tartışmaya elverişli değildir. Gazzali'nin mutlak tenzihçi yaklaşımı dengeli değil. Bu tepkisel bir yaklaşım... Allah'ın gücünü ispat edeceğim diye adalet ve rahmetini gözardı eden bir yaklaşım... Bu neden böyle oldu sorusunun cevabını Üç Muhmmed'in ilgili bölümlerine iyi bakarsanız bulabilirsiniz. Hele buna Kehf Sûresi’nden delil getirmenin hiçbir ciddi yanı yok. Kehf Sûresi’nde Musa bir kul kıssasında bir kulun yaptıklar aslında Musa'nın yaptıklarının kendisine bir açıklamasıdır. O bir temsildir. Temsilde bir kulun öldürdüğü çocuk, gerçekte Musa'nın öldürdüğü Mısırlı çocuktur. Ona onun üzerinden ders verilmekte, dahası aslında bu ikisi üzerinden Hz. Peygamber'e ve Mekkelilere ders verilmektedir. Hz. Muhammed Mekke’nin Musa'sıdır... Mekke'liler onu sağlam gemilerini delen biri olarak gördüler. Oysaki Peygamber Mekkelilerin gemisini "şirk zulmünden/zaliminden kurtarıyordu... Tefsirimi elde ederseniz daha fazlasını orada bulursunuz.

Allah insan için en iyisini yaratır ve diler. Fakat insanın en iyiye kendi iradesiyle ulaşmasını kader kılar. Allah'ın iradesi ile kudreti çatıştırılamaz. Burada şu gözden kaçırılmamalı: En iyiyi kim bilecek? İyi bildiğimiz nice şeyde şer olduğu malum. Zira biz bütünü görmüyoruz, parçayı görüyoruz. Bütünü sadece O görüyor. Parçayı görene düşen bütünü görene teslim olmaktır. Zaten İslam’da budur. Görüyorsunuz, soru basit fakat cevap basit değil...